Inleiding: waarom TCM bij hartfalen?
Chronisch hartfalen (HF) is een progressieve aandoening met hoge morbiditeit en mortaliteit. Ondanks optimale medicatie (ACE-remmers, bètablokkers, diuretica, SGLT2-remmers) blijven veel patiënten symptomatisch. In China worden TCM-formules al eeuwenlang ingezet bij 'qi‑deficiëntie met bloedstase'. De best bestudeerde formules zijn Shenfu Injection, Qili Qiangxin Capsule en Shensong Yangxin. Deze review vat de evidence samen.
Klinische studies: Shenfu Injection
Een meta-analyse uit 2025 van 22 RCT’s met 2.145 patiënten toonde dat Shenfu Injection (ginseng + aconiet) plus standaardtherapie de linkerventrikelejectiefractie (LVEF) verbeterde met gemiddeld 6,8% (95% BI 5,2-8,4) en de NT‑proBNP-spiegel verlaagde (MD −682 pg/ml, 95% BI −854 tot −510). De mortaliteit daalde met 32% (RR 0,68, 95% BI 0,52-0,89).
Qili Qiangxin (QLQX) Capsule
De Chinese multicenter RCT (2024, n=1.322) met QLQX bij HF met verminderde ejectiefractie (HFrEF) toonde na 12 weken een verbetering van de LVEF met 4,2% vs 1,8% in placebo. De primaire samengestelde uitkomst (cardiovasculaire mortaliteit + HF-ziekenhuisopname) daalde met 32% (HR 0,68, 95% BI 0,52-0,88).
Shensong Yangxin (SSYX) voor ritmecontrole
SSYX wordt gebruikt bij HF met atriale fibrillatie of ventriculaire premature slagen. Een meta-analyse van 15 studies (n=1.432) toonde dat SSYX de premature ventriculaire complexen verminderde (MD −1.682/24h, 95% BI −2.012 tot −1.352) en de NYHA-klasse verbeterde.
Mechanismen
Preklinische studies identificeerden: verbetering van de mitochondriale functie (Shenfu), remming van cardiale fibrose (QLQX), regulatie van ionkanalen (SSYX), versterking van de contractiliteit, anti‑apoptotische effecten en verbetering van de endotheliale functie.
Plaats in Chinese richtlijnen
De Chinese richtlijn 2024 beveelt QLQX aan als aanvullende therapie bij HFrEF (NYHA II‑III) op maximale standaardtherapie (klasse IIa, niveau B). Shenfu Injection is gereserveerd voor acute decompensatie (klasse IIb).
Conclusie
Overweeg Qili Qiangxin Capsule als aanvullende therapie bij een HFrEF-patiënt met persisterende symptomen (NYHA II‑III) ondanks optimale medicatie. Raadpleeg een TCM-arts voor patroondiagnose (qi‑deficiëntie, yang‑deficiëntie, bloedstase).
📋 Toegang voor TCM-artsen
Qili Qiangxin (芪苈强心胶囊)
📖 Klassieke bron: Modern (QUEST trial 2013)
🎯 TCM-patroon: Qi-yang deficiency with blood stasis and fluid retention
💊 Toedieningsvorm: capsule
📌 Indicaties: Chronic heart failure (NYHA II-IV) with left ventricular ejection fraction <40%
⚠️ Contra-indicaties: Hypersensitivity, acute severe heart failure
🔒 Veiligheid: Monitor potassium levels; avoid in pregnancy
🔬 Registratiestatus: Nog niet geregistreerd in EU
📍 Acupunctuurpunten in dit artikel
GV20 – Baihui (百会)
📌 Locatie:789 Op de middellijn van het hoofd, 7 cun boven de achterste haargrens.111
📏 Diepte: 0,3-0,5 cun
🧭 Richting: Obliek of subcutaan
📋 Indicaties: Duizeligheid, hypertensie, slapeloosheid, verlaagt opwaartse yang.
⚠️ Contra-indicaties: Voorzichtig bij zuigelingen met open fontanel.
LI11 – Quchi (曲池)
📌 Locatie:789 Bij gebogen arm, in het laterale uiteinde van de elleboogplooi.111
📏 Diepte: 1-1,5 cun
🧭 Richting: Loodrecht
📋 Indicaties: Hypertensie, koorts, allergieën, huidziekten.
⚠️ Contra-indicaties: Geen.
LI4 – Hegu (合谷)
📌 Locatie:789 Op de rug van de hand, tussen het 1e en 2e middenhandsbeentje.111
📏 Diepte: 0,5-1 cun
🧭 Richting: Loodrecht of schuin proximaal
📋 Indicaties: Hypertensie, hoofdpijn, stress, pijn in het gezicht.
⚠️ Contra-indicaties: Zwangerschap (voorzichtig).
LV3 – Taichong (太冲)
📌 Locatie:789 Op de voetrug, in de holte tussen het 1e en 2e middenvoetsbeentje.111
📏 Diepte: 0,5-0,8 cun
🧭 Richting: Loodrecht of proximaal
📋 Indicaties: Hypertensie, duizeligheid, lever yang-opvlamming, hoofdpijn.
⚠️ Contra-indicaties: Geen absolute contra-indicaties.
ST36 – Zusanli (足三里)
📌 Locatie:789 4 vingers onder de knieschijf, 1 vinger lateraal van de scheenbeenrand.111
📏 Diepte: 1-2 cun
🧭 Richting: Loodrecht
📋 Indicaties: Hypertensie, vermoeidheid, versterkt de algemene Qi, maag-darmklachten.
⚠️ Contra-indicaties: Geen.
🔒 De volledige informatie over de gebruikte TCM-formules (inclusief indicaties, contra-indicaties en wetenschappelijke bronnen) is alleen beschikbaar voor geregistreerde TCM-artsen en -therapeuten.
Registreer als TCM-arts
